waardestellingen

Winkelpuien in Utrecht

MSTATEMA is in 2015 bezig geweest met de redengevende beschrijvingen in het kader van het winkelpuienproject in Utrecht. Aanleiding is het inventarisatieonderzoek naar historische winkelpuien uit de periode 1850-2010 dat in 2009 is verricht door Marieke Lenferink. In samenwerking met de gemeente is daaruit een lijst samengesteld van  winkelpuien die een monumentale status waard zijn. Al eerder verdiepte Marjanne Statema zich in winkelpuien wat resulteerde in een artikel in het Jaarboek 2005 van Bureau Monumenten & Archeologie, Amsterdam.

Door de toename van seriematige in plaats van ambachtelijke producten werd het voor de winkelier in de loop van de 20ste eeuw steeds belangrijker om zijn waar aan te prijzen en de klanten naar binnen te lokken. In plaats van tamelijk gesloten puien werden winkelpuien ontworpen die zelf aantrekkelijk en volgens de laatste mode werden vormgegeven en door etalages goed zicht gaven op de waar. Industriële vernieuwingen maakten bovendien steeds grotere ruiten en een groeiende mate van transparantie van de winkelpui mogelijk. Terwijl de verkoop in de negentiende eeuw nog voor de deur onder een luik plaatsvond, zijn veel winkelpuien inmiddels gaten in de gevel. Door de bijzondere winkelpuien te beschermen blijft de gelaagdheid van de historische stad zichtbaar. MSTATEMA bekijkt, onderzoekt, schrijft en vult aan. Soms zijn de winkelpuien bijzonder door hun eenvoud, soms door de constructie of materiaalgebruik, door de bouwtrant of de ouderdom.

Opdrachtgever: Gemeente Utrecht, SO, Stedenbouw en Monumenten, januari-december 2015