cultuurhistorisch onderzoek

V&D Leiden

Het warenhuis dat zich tegenwoordig krachtig profileert met het grootschalige bouwwerk aan de Aalmarkt, is als doorsnee klein manufacturenwinkeltje op de hoek van de Maarsmansteeg en de Aalmarkt in 1903 begonnen. De neven Willem Vroom en Anton Dreesmann richtten in 1887 hun eerste gezamenlijke winkel in Amsterdam op en al snel breidde N.V. Manufacturenhandel Vroom & Dreesmann – De Zon zich uit met filialen door het hele land.

De zaak liep goed en in de loop der tijd werden de naastgelegen winkelpanden aan de Aalmarkt bij de winkel betrokken. De panden ter weerszijden van de steeg die het bouwblok doorsneed, werden met een loopbrug verbonden. Voor het ontwerp uit 1934 van Jan van der Laan werden de panden aan de Aalmarkt gesloopt en kwam er een groot bouwwerk voor in de plaats. De schaalvergroting vond dus eerst achter de oude gevels plaats, maar werd langzaam maar zeker ook in straatbeeld duidelijk; karakteristiek voor de ontwikkeling van warenhuizen. Vermeldenswaardig is dat architectenbureau Van der Laan niet veel later de huisarchitecten van de C&A werden, en ook daar werkten in een vergelijkbare bouwstijl met een zakelijke hoofdvorm en traditionele afwerking. De C&A’ s van na de tweede wereldoorlog vertonen een meer zakelijke bouwtrant, zoals de C&A aan het Damrak in Amsterdam.

MSTATEMA stelde een uitgebreide beschrijving op van dit van rijkswege beschermde bouwwerk, met bouwhistorische aanvullingen van Edwin van Orsel (bouwhistoricus, gemeente Leiden).

Opdrachtgever: Monumenten & Archeologie Leiden, 2009

De zwart/witafbeeldingen zijn afkomstig van het RAL: het oorspronkelijke winkelpand (met loopbrug) aan de Aalmarkt in 1904 en het interieur van het huidige warenhuis in 1936.