cultuurhistorisch onderzoek

schuilplaats Amsterdam

In opdracht van Bureau Monumenten & Archeologie werd een waardestellende beschrijving van de schuilplaats aan de Leeuwendalersweg onder de A10 gemaakt.

De schuilplaats (ca. 1965) voor 800 personen kan worden afgesloten door twee verrolbare betonnen schuifwanden die zich aan de oost- en westzijde bevinden. In het wegdek zijn sleuven met rails uitgespaard, waarover de betonnen wanden met takels en stalen kabels kunnen worden dichtgetrokken. Na het dichttrekken komen zowel aan de oost- als aan de westzijde een paar deuren te voorschijn die de facilitaire ruimten ontsluiten. De deuren komen uit op een sluisruimte en vervolgens is via de ruimten met de luchtverversingsinstallatie de schuilplaats te bereiken. Kenmerkend voor de periode waarin men zich naast een conventionele ook op een nucleaire aanval voorbereidde is dat de ruimte luchtdicht kon worden afgesloten, dat de installatie met een koolstoffilter werd uitgerust tegen een gasaanval en dat een zandfilter de radioactieve straling moest tegengaan. Mocht de stroom uitvallen, dan kan de installatie worden aangedreven door de vier fietsen die in de installatieruimte staan opgesteld.

Tekenend voor de groeiende belangstelling voor dergelijke architectuur is de Noordertunnel van het station in Utrecht. Deze tunnel, gebouwd in de jaren 70, kon met vergelijkbare schuifwanden worden afgesloten. De luchtverversingsinstallaties en douches tegen radioactief stof zijn eveneens nog aanwezig. De schuilruimte had aan bijna 2000 personen een plaats kunnen bieden. Recent (eerste helft 2010) is de tunnel opgeknapt waarbij de sleuven voor de schuifwanden zijn gemarkeerd en de installatieruimte is opengebroken en zichtbaar is gemaakt voor publiek, vergezeld door een beeldscherm met informatie over de schuilruimte.

Opdrachtgever: Bureau Monumenten & Archeologie, gemeente Amsterdam, juli 2010